Δρ Μιχαήλ Χούπης — «Αίτια και αφορμές του εν εξελίξει Παγκόσμιου Εμπορικού Πολέμου»
Ο Δρ Μιχαήλ Χούπης ανέλυσε τον -όπως τον ονόμασε- Παγκόσμιο Εμπορικό Πόλεμο ανάμεσα σε Ηνωμένες Πολιτείες, Κίνα και Ευρωπαϊκή Ένωση, τοποθετώντας τον στο πλαίσιο μιας δομικής σύγκρουσης γεωοικονομικών και γεωπολιτικών συμφερόντων, με διακύβευμα την τεχνολογική κυριαρχία, την ενεργειακή αυτάρκεια και τη γεωστρατηγική επιρροή.
Το βάρος του παγκόσμιου χρέους
Ξεκίνησε από το μέγεθος του παγκόσμιου χρέους, που στο τέλος του 2024 είχε εκτιναχθεί στα 318 τρισεκατομμύρια δολάρια -το 333% του παγκόσμιου ΑΕΠ. Σημείωσε ότι από τις δέκα πιο χρεωμένες οικονομίες απουσιάζουν η Ρωσική Ομοσπονδία και η Νότια Αφρική, ενώ πρωταγωνιστούν ακριβώς οι δύο δυνάμεις του εμπορικού πολέμου, ΗΠΑ και Κίνα. Αναφέρθηκε επικριτικά στον τρόπο με τον οποίο, κατά την άποψή του, η Ελλάδα και η Κύπρος μετατράπηκαν σε «αποικίες χρέους» μέσα από την ενσωμάτωσή τους στην ευρωζώνη, χωρίς ποτέ να αποδοθούν ευθύνες στους εγχώριους πρωταγωνιστές της διαδικασίας.
Η αντιπαράθεση Ουάσιγκτον – Πεκίνο
Τοποθέτησε την επίσημη έναρξη της εμπορικής αντιπαράθεσης το 2018, με τους δασμούς της προηγούμενης προεδρίας Trump, αλλά υπογράμμισε ότι οι ρίζες της είναι βαθύτερες και τεχνολογικές. Παρουσίασε τα αμερικανικά μέτρα -όπως ο Chips and Science Act και ο Inflation Reduction Act- ως προσπάθεια αποσύνδεσης κρίσιμων αλυσίδων εφοδιασμού από την Κίνα, παράλληλα με τη στρατηγική στήριξη της Ινδίας ως αντίβαρου. Από την πλευρά της Κίνας, ανέφερε τη στρατηγική «διπλής κυκλοφορίας», τις επενδύσεις σε τεχνητή νοημοσύνη και πράσινες τεχνολογίες, καθώς και την πρωτοβουλία «Belt and Road» και τη Νέα Αναπτυξιακή Τράπεζα των BRICS, σχολιάζοντας με κριτικό τρόπο τη χρήση «παγίδων χρέους» σε χώρες-εταίρους, με σχετικό παράδειγμα τις εκκρεμότητες γύρω από τις δεσμεύσεις της Κίνας στο λιμάνι του Πειραιά.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση ανάμεσα στους δύο γίγαντες
Σχολίασε με αμφισβήτηση τη θέση της Ευρωπαϊκής Ένωσης, που επιδιώκει να ισορροπήσει ανάμεσα στις δύο μεγάλες δυνάμεις παραμένοντας ωστόσο, κατά την αποτίμησή του, μια αμιγώς οικονομική ένωση εξαρτημένη σε μεγάλο βαθμό από το Βερολίνο. Αναφέρθηκε σε ευρωπαϊκά εργαλεία όπως ο European Chips Act, η Πράσινη Συμφωνία, ο μηχανισμός προσαρμογής συνόρων άνθρακα (CBAM) και ο κανονισμός για τις ξένες επιδοτήσεις, ως προσπάθειες ενίσχυσης της ευρωπαϊκής εμπορικής άμυνας.
Η ευκαιρία για Ελλάδα και Κύπρο
Στο κεντρικό μέρος της ομιλίας του, ο Δρ Χούπης υποστήριξε ότι η Ελλάδα διαθέτει τις προϋποθέσεις να λειτουργήσει ως ενεργειακός και τεχνολογικός κόμβος και ως γέφυρα ανάμεσα στην Ευρωπαϊκή Ένωση και την Ανατολή, αξιοποιώντας τη γεωγραφική της θέση, τον ενεργειακό της πλούτο και λιμάνια όπως ο Πειραιάς, η Θεσσαλονίκη, η Αλεξανδρούπολη, η Καβάλα και ο Βόλος, καθώς και πρωτοβουλίες όπως το East Med Gas Forum και ο ενεργειακός διάδρομος GREGY. Εκτίμησε ότι η απουσία ενός εθνικού στρατηγικού σχεδίου από το 1974 και μετά -συνδέοντας το έλλειμμα αυτό με τη δολοφονία του Καποδίστρια και τη, κατά την άποψή του, ατελή «ίδρυση» του ελληνικού κράτους- οδήγησε σε χαμένες ευκαιρίες, εκποίηση στρατηγικών υποδομών και αποδυνάμωση της εθνικής άμυνας. Αναφέρθηκε επίσης στην Κύπρο, επισημαίνοντας τα γεωπολιτικά της πλεονεκτήματα στους υδρογονάνθρακες και στις τριμερείς συνεργασίες με Ελλάδα, Ισραήλ και Αίγυπτο, κρίνοντας όμως ότι η αξιοποίησή τους παραμένει περιορισμένη.
Προτάσεις πολιτικής
Κλείνοντας, παρουσίασε συγκεκριμένες προτάσεις: ενίσχυση της τεχνολογικής κυριαρχίας μέσα από εθνικά κέντρα τεχνολογίας και κυβερνοασφάλειας, φορολογικά κίνητρα για νεοφυείς επιχειρήσεις και ανασύσταση της αμυντικής βιομηχανίας· ενεργειακή διπλωματία μέσω πλωτών μονάδων υγροποιημένου φυσικού αερίου και διασυνδέσεων με Βαλκάνια και Ιταλία· και γεωπολιτική εξισορρόπηση, με σταδιακή απομάκρυνση από την εξάρτηση από την Κίνα χωρίς ρήξεις, ενίσχυση των σχέσεων με Ινδία και χώρες της ASEAN, και διατήρηση ισχυρού ευρωπαϊκού και μεσογειακού προσανατολισμού.
